محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود

388

تحفه خانى ( فارسى )

بسرفه مضر نباشد . مادهء ورم بلغمى و اما اگر مادهء ورم بلغم باشد و اين قسم پيش اطبا آسان‌ترين انواع ذات الجنب است زيرا كه حرارت و حدت صفرا و خون درو نيست علامت او سفيدى رنگ بول است و غلظت آن و تپ تسكين و قلت خليدن محل ورم و درو به سكون و سفيدى آنچه بسرفه بيرون مىآيد با اندكى سرخى و بطو و ديگر حركت دير كردن نبض و بسيارى آب دهن و علاج اين قسم نيز فصد است و اخراج خون اندك از با سليق و خوردن جلاب هر صباح از سپستان ده عدد و از بيخ سوسن و عنب الثعلب كه انگور شفاست از هريك سه درم قند سفيد و ترنجبين از هريك ده درم چنان كه مكرر مذكور شد ترتيب داده نيم‌گرم بر نهار بايد آشاميد و غذا ماء الشعير يا اندك نخود مقشر و تليين طبيعت بعد از ظهور نضج در بول به اين مطبوخ سناء مكّى پنج درم و انجير خشك عدد و بيخ سوسن تراشيده نيم‌كوفته سه درم و تخم كاسنى سه درم و مويز شيرين دانه بيرون كرده ده درم بنفشه و نيلوفر و تخم معجر دخترك از هريك سه درم مجموع در سه رطل آب به آتش آهسته طبخ بايد كرد تا بيك رطل بازآيد از كرپاس گذرانيده و ده درم ترنجبين صافى و ده درم فلوس خيارشنبر درين مطبوخ حل كرده صباح هر نهار بايد آشاميد و تا بار ديگر بايد كرد تا عمل دارو آخر شود و بعد از آن جلّاب از قند سفيد ده مثقال و از تخم ريحان يك مثقال شسته در چهار قاشق آب نيم‌گرم بايد آشاميد و غذا آخر روز ماء الشّعير بر وجهى كه مذكور شد و اگر بمطبوخ مذكور نقا و نحيف حاصل شد نيك و الّا اعادهء اين مطبوخ بار ديگر بايد كرد تا ماده تمام زايل شود و اگر ماده علت و ورم سوداى متحرقه باشد و اين بدترين اقسام